Tarihçe
Merkezde Görev Yapan Müdürler
Merkezin kurucu müdürü Prof. Dr. Münir Aktepe’den sonra Tarih Araştırmaları Merkezi Müdürlüğü’nü, Prof. Dr. Mübahat Kütükoğlu (1984-1998), Prof. Dr. İlhan Şahin (1998-2002), Prof. Dr. Erdoğan Merçil (2002-2005), Prof. Dr. Feridun Emecen (2005-2012), Prof. Dr. Mehmet Ali Beyhan (2012-2013), Prof. Dr. Ali Arslan (2013-2014), Prof. Dr. Mahir Aydın (2014-2021), Prof. Dr. Arzu Terzi (2021-2023), Prof. Dr. Zeynep Tarım (2023-2025), 2026'dan itibaren ise Prof. Dr. Cezmi Eraslan yürütmektedir.
Faaliyetler
Tarih Araştırma Merkezi, yazışmalarından anlaşıldığı üzere her yıl en az bir defa olmak üzere, genellikle mayıs ayında bir tarih semineri düzenlemektedir. İlk seminer 1985’de “Cevdet Paşa Semineri” olarak düzenlenmiştir. 2014 yılı itibari ile toplam 32 seminer toplantısı gerçekleştirilmiştir.
Seminer yayınlarının tam metinlerine ulaşmak için TIKLAYINIZ.
Sempozyum ve söyleşi videoları için TIKLAYINIZ.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırma Merkezi Ordu Cad. No:196, 34459 Beyazıt – İstanbul
Tel : 0212 455 57 00
Faks : 0212 512 21 40
E-posta : tam@istanbul.edu.tr
Tarih Araştırma Merkezi web sayfasına ulaşmak için TIKLAYINIZ.
Güneydoğu Avrupa Araştırma Merkezi
Tarihçe ve Hedefler
Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi (Enstitü), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde Edirne’de kurulmuştur. 1969 yılında günümüzde Edirne Orduevinin bulunduğu yerdeki eski bir okul binasında faaliyetlerine başlayan enstitüde, Türkiye ve Balkanlar başlığında çok sayıda bilimsel toplantı düzenlenmiştir. Enstitünün kurucu müdürü Prof. Dr. Afif Erzen’dir. 1972’de Enstitü’nün ilmi yayın organı olarak yayın hayatına başlayan Güney-Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, Enstitü’nün en önemli faaliyetlerindendir. Sahasında sayılı bilimsel kuruluşlardan birisi olan merkezin faaliyetlerinden birisi de 1971 yılından beri ilk önce Prof. Dr. Afif Erzen ve onun emekliye ayrılmasının ardından ise Prof. Dr. Sait Başaran tarafından Enez/Edirne’de yürütülmekte olan arkeolojik kazı çalışmalarıdır. Bu kazılarda bulunan taşınabilir kültür varlıkları Edirne Müzesi’nde sergilenmektedir.
Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Enstitüsü 1982 yılında Selimiye Camii’nin arkasındaki Arkeoloji Müzesi’nin yanında bulunan yeni binasına taşınmıştır. Bu bina tam donanımlı, çağdaş bir araştırma merkezi olarak planlanmış ve o dönem için öngörülebilen tüm bilimsel gereksinimleri karşılayacak şekilde inşa edilmiştir.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi mensuplarının Güneydoğu Trakya’da yaptığı arkeoloji ve eski çağ tarihi çalışmaları: İstanbul Üniversitesi’nin Edirne´de 49 yıl önce kurmuş olduğu Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi hem komşu Balkan ülkeleri ile bilimsel alanda iş birliğinin geliştirilmesi hem de Edirne´de yaklaşık 20 yıl önce kurulmuş olan Trakya Üniversitesi ile ortak projeler yaparak Trakya bölgemizin kültür tarihinin incelenmesine önemli katkılar sağlayabilecek durumdadır. İstanbul Üniversitesi 1936 yılında ulu önder Atatürk´ün teşvikleriyle Trakya´da eskiçağ tarihi araştırmalarına başlamış ve İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Klasik Arkeoloji Bölümünde görev alan ilk öğretim üyesi olan Arif Müfid Mansel tarafından Kırklareli-Vize tümülüslerinin incelemelerine ve kazılarına başlanmıştır. İstanbul Üniversitesi´nin II. Dünya Savaşı sonrasında Trakya´da yaptığı en önemli etkinlik o tarihte Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı Başkanı olan Prof. Dr. Afif Erzen tarafından 1971 senesinde başlatılan Enez arkeolojik kazılarının yanı sıra, Prehistorya bölümünden Prof. Dr. Mehmet Özdoğan’ın 1980 yılında Trakya, Tekirdağ, İstanbul, Çanakkale, Edirne ve Kırklareli illerinde yaptığı yüzey araştırmaları ile Kırklareli Aşağıpınar ve Kanlıgeçit mevkilerinde yaptığı kazılardır. Bu kazılar sayesinde Doğu Trakya´nın Balkanlar ile Anadolu arasındaki kültürlerarası iletişim işlevini vurgulayan önemli buluntular gün ışığına çıkarılmaya devam etmektedir. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanlığı’na bağlı, Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi’nin Edirne ve çevresi ile tüm Güneydoğu Trakya bölgesi ve tüm Makedonya bölgesi, Balkan yarımadasının tamamı, Kuzey Ege, Marmara Denizi çevresinde yapılan ve tüm tarihi dönemleri kapsayan tarih, sanat tarihi, tıp tarihi, arkeoloji, coğrafya, sosyoloji, dilbilim, halkbilim, folklor, edebiyat, müzecilik, güzel sanatlar, zooloji, botanik, jeoloji ve jeomorfoloji alanlarındaki çalışmalar hakkında sempozyum, kongre, seminer ve çalıştay düzenlenmesi ve yayınlar yapılarak bu konulardaki etkinlikleri ve yeni yorumları değerlendirmeleriyle tanıtılmaları öngörülmektedir. Ayrıca bu konularda yapılan araştırmalar ile belli bir süre kamuoyuna açık kalacak sergiler düzenlenmesi düşünülmektedir. Merkezin söz konusu alanlarda hizmet verebilmesi için ayrıca adları geçen tüm bilim alanlarında temel başvuru kitaplarını ve dergileri bünyesinde bulunduran bir kütüphane oluşturulması ve geliştirilmesi planlanmaktadır. Bunların ötesinde merkez öncelikle Osmanlı Devleti’nin üçüncü başkenti olan Edirne’nin incelenmesini hedefleyen projeleri hayata geçirmeyi öngörmektedir. Bu bağlamda başkent Edirne ile 1453’ten itibaren Osmanlı başkenti olan İstanbul arasındaki yolun tarih boyunca sefer ve tören yolu olarak kullanılmasının çağlar boyu geçirdiği aşamalar konunun uzmanı bilim insanlarınca incelenecektir. Edirne’nin kara ve su yollarının kavşağında kurulmuş olması dolayısıyla bulunduğu jeostratejik konumu bu çalışmaların önemli bir bölümünü teşkil edecektir.
Öte yandan Bulgaristan, Makedonya ve Romanya’da bulunan İlimler Akademilerinin Doğu Avrupa, Balkanlar ve Güneydoğu Avrupa ile ilgili komisyonlarıyla her alanda ortak araştırma projelerinin yapılması öngörülmektedir. Ayrıca Gelibolu yarımadasında yapılmış olan kara ve deniz savaşlarının yüzüncü yılı olan 2015 yılında I. Dünya Savaşı sırasında Güneydoğu Trakya’nın rolünü inceleyen uluslararası toplantılar yapılması planlanmaktadır. Türkiye Trakya’sının eskiçağ dönemi halkı olarak bilinen ve bölgeye adını veren Trak kabilelerinin yerel kültürü ve yaşam biçimleri ve Trakya çevresindeki diğer halklar ve devletlerle olan ilişkileri hakkında daha ayrıntılı bilgi edinilmesi amaçlanmaktadır. Bu konuda halen yapılmakta olan doktora tezleri ile Trak kültürünün incelenmesinde Üniversitemizin 1936’dan beri oluşturduğu 80 yıllık Trak ve Trakya çalışmaları geleneğinin sürdürülmesi hedeflenmektedir.
Güneydoğu Trakya Bölgesinde bulunan via Egnatia (İpsala-İstanbul arası) ve via militaris Edirne – İstanbul arası) isimlerindeki iki önemli ulaşım yolu üzerindeki yol istasyonları ve şehirlerin birbirleriyle ilişkileri ve tarih içindeki yükselme ve duraklama süreçleri ile bölgenin eski ve orta çağ ticaret hayatında oynadıkları rol merkezin araştırma projelerindendir. Merkezin yayın kurulu tarafından hazırlanan uluslararası hakemli bir dergi olan Güney-Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi açık erişimli olup İstanbul Üniversitesi’nin web sayfasında dergiler bölümünde izlenebilmektedir.
Müdür:
Doç. Dr. Metin Ünver, Tarih Bölümü, Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı
Müdür Yardımcıları:
Yönetim Kurulu:
Prof. Dr. Arzu Terzi, Prof. Dr. Mahir Aydın, Prof. Dr. Ali Fuat Örenç, Prof. Dr. Emine İnanır, Prof. Dr. Hacer Topaktaş Üstüner, Doç. Dr. Sevgi Parlak, Doç. Dr. Selma Akay Ertürk, Doç. Dr. Mustafa Tanrıverdi, Doç. Dr. Özgür Kolçak, Doç. Dr. Özgür Oral, Dr. Öğr. Üyesi Aylin Yaman Kocadağlı, Doç. Dr. Neriman Ersoy Hacısalihoğlu
İletişim
Doç. Dr. Metin Ünver, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi Müdürü ve Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi
Vezneciler 34459 İSTANBUL
+90 212 440 0000 Dahili: 15873 e-mail: munver@istanbul.edu.tr
Tarihçe
Merkezde Görev Yapan Müdürler
Merkezin kurucu müdürü Prof. Dr. Münir Aktepe’den sonra Tarih Araştırmaları Merkezi Müdürlüğü’nü, Prof. Dr. Mübahat Kütükoğlu (1984-1998), Prof. Dr. İlhan Şahin (1998-2002), Prof. Dr. Erdoğan Merçil (2002-2005), Prof. Dr. Feridun Emecen (2005-2012), Prof. Dr. Mehmet Ali Beyhan (2012-2013), Prof. Dr. Ali Arslan (2013-2014), Prof. Dr. Mahir Aydın (2014-2021), Prof. Dr. Arzu Terzi (2021-2023), Prof. Dr. Zeynep Tarım (2023-2025), 2026'dan itibaren ise Prof. Dr. Cezmi Eraslan yürütmektedir.
Faaliyetler
Tarih Araştırma Merkezi, yazışmalarından anlaşıldığı üzere her yıl en az bir defa olmak üzere, genellikle mayıs ayında bir tarih semineri düzenlemektedir. İlk seminer 1985’de “Cevdet Paşa Semineri” olarak düzenlenmiştir. 2014 yılı itibari ile toplam 32 seminer toplantısı gerçekleştirilmiştir.
Seminer yayınlarının tam metinlerine ulaşmak için TIKLAYINIZ.
Sempozyum ve söyleşi videoları için TIKLAYINIZ.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırma Merkezi Ordu Cad. No:196, 34459 Beyazıt – İstanbul
Tel : 0212 455 57 00
Faks : 0212 512 21 40
E-posta : tam@istanbul.edu.tr
Tarih Araştırma Merkezi web sayfasına ulaşmak için TIKLAYINIZ.
Güneydoğu Avrupa Araştırma Merkezi
Tarihçe ve Hedefler
Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi (Enstitü), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde Edirne’de kurulmuştur. 1969 yılında günümüzde Edirne Orduevinin bulunduğu yerdeki eski bir okul binasında faaliyetlerine başlayan enstitüde, Türkiye ve Balkanlar başlığında çok sayıda bilimsel toplantı düzenlenmiştir. Enstitünün kurucu müdürü Prof. Dr. Afif Erzen’dir. 1972’de Enstitü’nün ilmi yayın organı olarak yayın hayatına başlayan Güney-Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, Enstitü’nün en önemli faaliyetlerindendir. Sahasında sayılı bilimsel kuruluşlardan birisi olan merkezin faaliyetlerinden birisi de 1971 yılından beri ilk önce Prof. Dr. Afif Erzen ve onun emekliye ayrılmasının ardından ise Prof. Dr. Sait Başaran tarafından Enez/Edirne’de yürütülmekte olan arkeolojik kazı çalışmalarıdır. Bu kazılarda bulunan taşınabilir kültür varlıkları Edirne Müzesi’nde sergilenmektedir.
Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Enstitüsü 1982 yılında Selimiye Camii’nin arkasındaki Arkeoloji Müzesi’nin yanında bulunan yeni binasına taşınmıştır. Bu bina tam donanımlı, çağdaş bir araştırma merkezi olarak planlanmış ve o dönem için öngörülebilen tüm bilimsel gereksinimleri karşılayacak şekilde inşa edilmiştir.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi mensuplarının Güneydoğu Trakya’da yaptığı arkeoloji ve eski çağ tarihi çalışmaları: İstanbul Üniversitesi’nin Edirne´de 49 yıl önce kurmuş olduğu Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi hem komşu Balkan ülkeleri ile bilimsel alanda iş birliğinin geliştirilmesi hem de Edirne´de yaklaşık 20 yıl önce kurulmuş olan Trakya Üniversitesi ile ortak projeler yaparak Trakya bölgemizin kültür tarihinin incelenmesine önemli katkılar sağlayabilecek durumdadır. İstanbul Üniversitesi 1936 yılında ulu önder Atatürk´ün teşvikleriyle Trakya´da eskiçağ tarihi araştırmalarına başlamış ve İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Klasik Arkeoloji Bölümünde görev alan ilk öğretim üyesi olan Arif Müfid Mansel tarafından Kırklareli-Vize tümülüslerinin incelemelerine ve kazılarına başlanmıştır. İstanbul Üniversitesi´nin II. Dünya Savaşı sonrasında Trakya´da yaptığı en önemli etkinlik o tarihte Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı Başkanı olan Prof. Dr. Afif Erzen tarafından 1971 senesinde başlatılan Enez arkeolojik kazılarının yanı sıra, Prehistorya bölümünden Prof. Dr. Mehmet Özdoğan’ın 1980 yılında Trakya, Tekirdağ, İstanbul, Çanakkale, Edirne ve Kırklareli illerinde yaptığı yüzey araştırmaları ile Kırklareli Aşağıpınar ve Kanlıgeçit mevkilerinde yaptığı kazılardır. Bu kazılar sayesinde Doğu Trakya´nın Balkanlar ile Anadolu arasındaki kültürlerarası iletişim işlevini vurgulayan önemli buluntular gün ışığına çıkarılmaya devam etmektedir. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanlığı’na bağlı, Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi’nin Edirne ve çevresi ile tüm Güneydoğu Trakya bölgesi ve tüm Makedonya bölgesi, Balkan yarımadasının tamamı, Kuzey Ege, Marmara Denizi çevresinde yapılan ve tüm tarihi dönemleri kapsayan tarih, sanat tarihi, tıp tarihi, arkeoloji, coğrafya, sosyoloji, dilbilim, halkbilim, folklor, edebiyat, müzecilik, güzel sanatlar, zooloji, botanik, jeoloji ve jeomorfoloji alanlarındaki çalışmalar hakkında sempozyum, kongre, seminer ve çalıştay düzenlenmesi ve yayınlar yapılarak bu konulardaki etkinlikleri ve yeni yorumları değerlendirmeleriyle tanıtılmaları öngörülmektedir. Ayrıca bu konularda yapılan araştırmalar ile belli bir süre kamuoyuna açık kalacak sergiler düzenlenmesi düşünülmektedir. Merkezin söz konusu alanlarda hizmet verebilmesi için ayrıca adları geçen tüm bilim alanlarında temel başvuru kitaplarını ve dergileri bünyesinde bulunduran bir kütüphane oluşturulması ve geliştirilmesi planlanmaktadır. Bunların ötesinde merkez öncelikle Osmanlı Devleti’nin üçüncü başkenti olan Edirne’nin incelenmesini hedefleyen projeleri hayata geçirmeyi öngörmektedir. Bu bağlamda başkent Edirne ile 1453’ten itibaren Osmanlı başkenti olan İstanbul arasındaki yolun tarih boyunca sefer ve tören yolu olarak kullanılmasının çağlar boyu geçirdiği aşamalar konunun uzmanı bilim insanlarınca incelenecektir. Edirne’nin kara ve su yollarının kavşağında kurulmuş olması dolayısıyla bulunduğu jeostratejik konumu bu çalışmaların önemli bir bölümünü teşkil edecektir.
Öte yandan Bulgaristan, Makedonya ve Romanya’da bulunan İlimler Akademilerinin Doğu Avrupa, Balkanlar ve Güneydoğu Avrupa ile ilgili komisyonlarıyla her alanda ortak araştırma projelerinin yapılması öngörülmektedir. Ayrıca Gelibolu yarımadasında yapılmış olan kara ve deniz savaşlarının yüzüncü yılı olan 2015 yılında I. Dünya Savaşı sırasında Güneydoğu Trakya’nın rolünü inceleyen uluslararası toplantılar yapılması planlanmaktadır. Türkiye Trakya’sının eskiçağ dönemi halkı olarak bilinen ve bölgeye adını veren Trak kabilelerinin yerel kültürü ve yaşam biçimleri ve Trakya çevresindeki diğer halklar ve devletlerle olan ilişkileri hakkında daha ayrıntılı bilgi edinilmesi amaçlanmaktadır. Bu konuda halen yapılmakta olan doktora tezleri ile Trak kültürünün incelenmesinde Üniversitemizin 1936’dan beri oluşturduğu 80 yıllık Trak ve Trakya çalışmaları geleneğinin sürdürülmesi hedeflenmektedir.
Güneydoğu Trakya Bölgesinde bulunan via Egnatia (İpsala-İstanbul arası) ve via militaris Edirne – İstanbul arası) isimlerindeki iki önemli ulaşım yolu üzerindeki yol istasyonları ve şehirlerin birbirleriyle ilişkileri ve tarih içindeki yükselme ve duraklama süreçleri ile bölgenin eski ve orta çağ ticaret hayatında oynadıkları rol merkezin araştırma projelerindendir. Merkezin yayın kurulu tarafından hazırlanan uluslararası hakemli bir dergi olan Güney-Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi açık erişimli olup İstanbul Üniversitesi’nin web sayfasında dergiler bölümünde izlenebilmektedir.
Müdür:
Doç. Dr. Metin Ünver, Tarih Bölümü, Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı
Müdür Yardımcıları:
Yönetim Kurulu:
Prof. Dr. Arzu Terzi, Prof. Dr. Mahir Aydın, Prof. Dr. Ali Fuat Örenç, Prof. Dr. Emine İnanır, Prof. Dr. Hacer Topaktaş Üstüner, Doç. Dr. Sevgi Parlak, Doç. Dr. Selma Akay Ertürk, Doç. Dr. Mustafa Tanrıverdi, Doç. Dr. Özgür Kolçak, Doç. Dr. Özgür Oral, Dr. Öğr. Üyesi Aylin Yaman Kocadağlı, Doç. Dr. Neriman Ersoy Hacısalihoğlu
İletişim
Doç. Dr. Metin Ünver, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi Müdürü ve Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi
Vezneciler 34459 İSTANBUL
+90 212 440 0000 Dahili: 15873 e-mail: munver@istanbul.edu.tr